Opis narzędzia

Autorzy oryginału: Kristin Neff (2003); polska adaptacja: Dagna Kocur, Maria Flakus, Małgorzata Fopka-Kowalczyk

Skala Współczucia dla Samego Siebie (SCS-PL) jest polską adaptacją Self-Compassion Scale opracowanej przez Kristin Neff w 2003 roku. Narzędzie mierzy poziom self-compassion, rozumianego jako życzliwe i wyrozumiałe podejście do własnych trudności, porażek i niedoskonałości – w miejsce samokrytyki i nadmiernego skupiania się na negatywnych przeżyciach.

Kwestionariusz składa się z 26 twierdzeń ocenianych na 5-stopniowej skali (1 – prawie nigdy; 5 – prawie zawsze), wskazującej stopień utożsamienia się z treścią danego stwierdzenia.

Podskale i obliczanie wyników

SCS-PL obejmuje sześć podskal tworzących trzy przeciwstawne pary komponentów self-compassion. Pozycje oznaczone gwiazdką (*) są odwrócone – przed obliczeniem wyniku podskali należy odwrócić ich wartości:

• Życzliwość wobec siebie (Self-Kindness): pozycje 5, 12, 19, 23, 26 — skłonność do okazywania sobie ciepła i wyrozumiałości w obliczu trudności.
• Osądzanie siebie (Self-Judgment)*: pozycje 1, 8, 11, 16, 21 — tendencja do surowej oceny własnych słabości i błędów.
• Wspólnota doświadczeń (Common Humanity): pozycje 3, 7, 10, 15 — poczucie, że trudności i cierpienie są nieodłączną częścią ludzkiego doświadczenia, wspólną dla wszystkich.
• Izolacja (Isolation)*: pozycje 4, 13, 18, 25 — poczucie osamotnienia i wyjątkowości własnych problemów.
• Uważność (Mindfulness): pozycje 9, 14, 17, 22 — zdolność do zrównoważonego, nieoceniającego obserwowania własnych myśli i emocji.
• Nadmierna identyfikacja (Over-Identification)*: pozycje 2, 6, 20, 24 — tendencja do nadmiernego pochłaniania się przez negatywne przeżycia i myśli.

Wynik ogólny SCS oblicza się jako średnią ze wszystkich sześciu podskal (po uprzednim odwróceniu pozycji z podskal negatywnych). Można również analizować wyniki poszczególnych podskal oddzielnie.

Rzetelność

Narzędzie charakteryzuje się satysfakcjonującym poziomem zgodności wewnętrznej mierzonej współczynnikami alfa Cronbacha i omega McDonalda – zarówno dla wyniku ogólnego, jak i dla poszczególnych podskal. Wyjątkiem jest podskala Uważność, która uzyskuje graniczny, niższy poziom rzetelności, co warto uwzględniać przy interpretacji wyników w tym wymiarze.

Przegląd badań

Metaanaliza 71 badań przeprowadzona przez Yarnella i współpracowników (2015) wykazała, że mężczyźni uzyskują nieco wyższe wyniki w zakresie self-compassion niż kobiety. Różnica ta okazała się większa w próbach z wyższym odsetkiem mniejszości etnicznych, co może wiązać się z bardziej tradycyjnymi rolami płciowymi w tych grupach. Badania Neff, Pisitsungkagarn i Hsieh (2008) przeprowadzone w USA, Tajlandii i na Tajwanie wykazały różnice między płciami jedynie w próbie amerykańskiej, co sugeruje, że to nie tyle normy kulturowe, ile status mniejszości etnicznej może nasilać samokrytyczność u kobiet. Co istotne, wiek negatywnie moderował wielkość różnic płciowych – u starszych osób były one mniejsze.

Bluth i współpracownicy (2017) zbadali zróżnicowanie wiekowe i płciowe wśród adolescentów. Najniższy poziom self-compassion stwierdzono u starszych nastolatek – niższy niż u młodszych dziewcząt i niższy niż u rówieśników płci męskiej. Autorzy wiążą ten wynik z nasilonym lękiem charakterystycznym dla tego okresu rozwojowego, który może ograniczać dostęp do zasobów self-compassion. Większość badań wskazuje na wzrost self-compassion wraz z wiekiem (Hwang i in., 2016; Stapleton i in., 2018), choć zależność ta może przebiegać odmiennie w grupach klinicznych – w zaburzeniach lękowych stwierdzano nawet ujemną korelację z wiekiem (Werner i in., 2012).

Akin (2010) wykazał, że u studentów w Turcji negatywne komponenty self-compassion (osądzanie siebie, izolacja i nadmierna identyfikacja) korelowały dodatnio z poczuciem samotności. Terry, Leary i Mehta (2013) dowiedli natomiast, że studenci z wyższym self-compassion lepiej radzili sobie z trudnościami adaptacyjnymi: doświadczali mniejszej tęsknoty za domem, niższego nasilenia depresji oraz wyższej satysfakcji z decyzji o podjęciu studiów. Badania z użyciem wersji dla młodzieży (Self-Compassion Scale for Youth) potwierdzają związki self-compassion z uważnością, poczuciem szczęścia, satysfakcją z życia i odpornością psychiczną (Neff, 2020).

Przykładowe tematy prac magisterskich i licencjackich z zastosowaniem SCS-PL

• Self-compassion a nasilenie objawów depresji i lęku u studentów
• Współczucie dla samego siebie jako moderator związku między stresem akademickim a dobrostanem
• Różnice płciowe i wiekowe w poziomie self-compassion wśród adolescentów
• Self-compassion a satysfakcja z życia i poczucie sensu u dorosłych
• Związek między self-compassion a wypaleniem zawodowym u nauczycieli
• Współczucie dla samego siebie a jakość relacji interpersonalnych i poczucie samotności
• Self-compassion a strategie radzenia sobie ze stresem w grupach klinicznych
• Porównanie poziomu self-compassion u osób zdrowych i z zaburzeniami lękowymi

Bibliografia

• Neff, K. D. (2003). The development and validation of a scale to measure self-compassion. Self and Identity, 2(3), 223–250.
• Neff, K. D. (2020). Setting the record straight about the Self-Compassion Scale. Mindfulness, 11(6), 1553–1560.
• Yarnell, L. M., Stafford, R. E., Neff, K. D., Reilly, E. D., Knox, M. C., Mullarkey, M. (2015). Meta-analysis of gender differences in self-compassion. Self and Identity, 14(5), 499–520.
• Bluth, K., Campo, R. A., Futch, W. S., Gaylord, S. A. (2017). Age and gender differences in the associations of self-compassion and emotional well-being in a large adolescent sample. Journal of Youth and Adolescence, 46(4), 840–853.
• Terry, M. L., Leary, M. R., Mehta, S. (2013). Self-compassion as a buffer against homesickness, depression, and dissatisfaction in the transition to college. Self and Identity, 12(3), 278–290.
• Akin, A. (2010). Self-compassion and loneliness. International Online Journal of Educational Sciences, 2(3), 702–718.