WEIMS (Work Extrinsic and Intrinsic Motivation Scale) to narzędzie służące do pomiaru motywacji do pracy, opracowane przez Tremblay i współpracowników w 2009 roku. Polska adaptacja — WEIMS-PL — powstała w 2016 roku za sprawą Małgorzaty Chrupały-Pniak i Damiana Grabowskiego. Kwestionariusz przeznaczony jest dla pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy.

Teoretyczną podstawę narzędzia stanowi teoria autodeterminacji (Self-Determination Theory) Deci i Ryana. Zgodnie z jej założeniami motywacja do pracy nie jest jednolita — rozciąga się na kontinuum od całkowitego braku motywacji, przez różne formy regulacji zewnętrznej, aż do motywacji w pełni wewnętrznej. WEIMS-PL pozwala precyzyjnie umiejscowić pracownika na tym kontinuum.

Liczba pozycji: 18 stwierdzeń, ocenianych na 7-stopniowej skali Likerta (od 1 — „nie odpowiada mi to wcale" do 7 — „całkowicie mi to odpowiada"). Na każdą z sześciu podskal przypadają po trzy pozycje.

Podskale:

• Amotywacja (AMO) — opisuje sytuację, w której pracownik nie widzi żadnego sensu wykonywanej pracy ani jej związku z własnym działaniem. Towarzyszy temu poczucie bezradności i brak jakiejkolwiek regulacji zachowania.
• Regulacja zewnętrzna (RZ) — obejmuje zachowania podejmowane wyłącznie ze względu na zewnętrzne nagrody lub presję otoczenia (np. wynagrodzenie, obawa przed karą). Jest to najmniej autonomiczna forma motywacji.
• Introjekcja (INTRO) — dotyczy sytuacji, w której pracownik internalizuje zewnętrzne oczekiwania, ale nie identyfikuje się z nimi w pełni. Działanie jest napędzane przez poczucie winy, wstyd lub chęć ochrony własnego ego.
• Identyfikacja (IDEN) — oznacza świadome uznanie celów i wartości związanych z pracą za własne, nawet jeśli sama czynność nie sprawia przyjemności. Pracownik działa, bo rozumie i akceptuje cel swojej aktywności.
• Integracja (INTEG) — najwyższa forma motywacji zewnętrznej, w której cele zawodowe stają się spójne z szerszym systemem wartości i tożsamością osoby. Praca jest postrzegana jako ważna część życia.
• Motywacja wewnętrzna (MW) — pracownik angażuje się w pracę ze względu na samą jej naturę — z ciekawości, zainteresowania lub satysfakcji płynącej z wykonywania zadań. Jest to najbardziej autonomiczna i prorozwojowa forma motywacji.

Wskaźnik WPAR (Względna Autonomia Pracy):

Na podstawie wyników podskal można obliczyć syntetyczny wskaźnik WPAR, który wskazuje, jak autonomiczna jest ogólna orientacja motywacyjna pracownika. Wzór przyjmuje postać:

WPAR = −3 × AMO + (−2) × RZ + (−1) × INTRO + 1 × IDEN + 2 × INTEG + 3 × MW

Wyższe wartości WPAR oznaczają dominację motywacji bardziej autonomicznych (wewnętrznej i zintegrowanej), niższe — przewagę regulacji zewnętrznych lub amotywacji.

Rzetelność:

Alfa Cronbacha dla poszczególnych podskal mieści się w przedziale od α = 0,54 (Identyfikacja) do α = 0,85 (Motywacja wewnętrzna). Stabilność bezwzględna mierzona metodą test-retest wynosi od 0,61 do 0,85, co świadczy o umiarkowanej do wysokiej powtarzalności wyników w czasie.

Zobacz inne testy